15
maí

Opið hús 20. maí

Áhugafólk um umhverfismál!
Verðum með opið hús í Garðakaffi á Akranesi nk. þriðjudagskvöld, 20. maí, kl. 20.
Gyða S. Björnsdóttir, nýútskrifuð með meistaragráðu frá umhverfis- og auðlindadafræði við  HÍ, kynnir meistaraverkefni sitt: „Sýnir sauðfé við Hvalfjörð merki um líffræðilegt álag af völdum mengunar?“
Sigurður Sigurðarson dýralæknir fjallar um áhrif flúors á búfénað og les kafla úr 2. bindi ævisögu sinnar sem kemur út í haust, á 75 ára afmæli hans. Gestum gefst tækifæri til að skrá sig á heillaóskaskrá afmælisritsins (Tabula gratulatoria).
Sýndar verða ljósmyndir sem einstaklingar hafa tekið á ýmsum tímum af útsleppi frá verksmiðjusvæðinu á Grundartanga. Þar á meðal er röð af ljósmyndum frá Jónsmessukvöldi í fyrra, teknum af Bergþóru Andrésdóttur á Kiðafelli.
Fyrirspurnir og umræður. Hægt er að kaupa kaffi og meðlæti á staðnum. Verið velkomin!    

hvenaer drepur madur mann.jpg - 256.99 Kb

Einhverjum duttu í hug fleyg orð Jóns Hreggviðssonar "Hvenær drepur maður mann ...? þegar hann sá þessa mynd.

Ljósm.: Þórarinn Jónsson

11
maí

Meistarafyrirlestur

Meistarafyrirlestur: Sýnir sauðfé við Hvalfjörð merki um líffræðilegt álag af völdum mengunar?
Hvenær hefst þessi viðburður:
12. maí 2014 - 10:00
Staðsetning viðburðar:
Askja
Nánari staðsetning:
Stofa 131
 
Gyða S. Björnsdóttir flytur fyrirlestur um verkefni sitt til meistaraprófs í umhverfis- og auðlindafræði. Verkefnið ber heitið Sýnir sauðfé við Hvalfjörð merki um líffræðilegt álag af völdum mengunar?
Ágrip
Á Grundartanga í Hvalfirði hefur verið vaxandi uppbygging á undanförnum árum og þar starfa meðal annars tvö stór fyrirtæki á sviði málmbræðslu, Norðurál hf. og Elkem Ísland hf. Í Hvalfjarðarsveit og Kjósarhreppi, í nágrenni iðjuveranna, er landbúnaður einn aðalatvinnuvegurinn, m.a. er þar stunduð sauðfjárrækt. Til þess að meta hvort bændur finna fyrir einhverjum neikvæðum heilsufarseinkennum hjá sauðfé vegna hugsanlegrar mengunar frá iðjuverunum var send spurningakönnun á alla bæi með tíu kindur eða fleiri í Kjósarhreppi, Hvalfjarðarsveit og Borgarbyggð, alls 222 bæi. Einnig var stuðst við gögn úr gæðastýringu í sauðfjárrækt og tekin viðtöl við bændur í Hvalfjarðarsveit. Niðurstöður spurningakönnunar leiddu í ljós almenna ánægju bænda með heilsufar sauðfjár. Fleiri bændur fjær iðjuverunum eru þátttakendur í gæðastýringu og skrá marktækt fleiri atriði sem tengjast heilsu sauðfjár. Að teknu tilliti til áhrifa gæðastýringarinnar reyndust marktækt fleiri bændur í nágrenni iðjuveranna hafa orðið varir við brúna bletti á framtönnum sauðfjár og lélega ull. Marktækt fleiri eldri ær eru geldar á svæðinu nær iðjuverunum á Grundartanga á árunum 2007-2012, að jafnaði 4% til móts við 2,6% á svæðinu fjær. Ekki er mikill munur á afurðatölum á milli svæða þegar á heildina er litið. Þróun þeirra á milli ára er þó ólík eftir svæðum og nær iðjuverunum verður rúmlega 6% samdráttur á milli áranna 2007 og 2009 og er það athyglisvert í ljósi þess að heildarflúorlosun eykst um 172% á Grundartanga á milli áranna 2005 og 2008 vegna stækkunar Norðuráls. Árið 2012 eru afurðatölur frá svæðinu að jafnaði aftur orðnar sambærilegar því sem þær voru árið 2007. Marktækt hæst hlutfall geldra eldri áa, að meðaltali 7,4%, og lægstar afurðatölur eru á bæjum suðvestanmegin við iðjuverin, á því svæði þar sem flúor hefur á undanförnum árum mælst einna hæstur í kjálkabeinum sauðfjár.
Leiðbeinendur: Kristín Ólafsdóttir og Guðbjörg Andrea Jónsdóttir.
Umsjónakennari: Brynhildur Davíðsdóttir.
Prófdómari: Jakob Kristinsson.


17
nóv

Ályktanir aðalfundar 2013

Eftirfarandi ályktanir voru samþykktar á aðalfundar Umhverfisvaktarinnar við Hvalfjörð þann 12. nóvember s.l.

1.    Aðalfundur Umhverfisvaktarinnar við Hvalfjörð, haldinn 12. nóvember 2013, skorar á umhverfis- og auðlindaráðherra og atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra að beita sér fyrir því að styrkur flúors í andrúmslofti verði mældur allan ársins hring í Hvalfirði, en ekki einungis yfir gróðrartímabilið eins og nú er. Bent skal á að í starfsleyfi Norðuráls er gert ráð fyrir að unnt sé að stunda hefðbundinn búskap utan þynningarsvæðis vegna flúors en reyndin er sú að mikið magn flúors hefur mælst bæði í sauðfé og hrossum á svæðinu. Heilsu búfjárins er hætta búin vegna flúormengunar frá Norðuráli, eins og m.a. má lesa má í skýrslu iðjuveranna á Grundartanga um umhverfisvöktun.

2.    Aðalfundur Umhverfisvaktarinnar við Hvalfjörð, haldinn 12. nóvember 2013, skorar á umhverfis- og auðlindaráðherra og atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra að að fylgjast sérstaklega með losun á brennisteinstvíoxíði á iðnaðarsvæðinu á Grundartanga þar sem slík mengun er komin yfir skilgreind þolmörk sbr. skýrslu Faxaflóahafna sem gefin var út s.l. vor. (Grundartangi, úttekt á Umhverfisáhrifum, útg. í maí 2013). Fundurinn skorar á ráðherra að beita sér fyrir því að stofnanir sem undir hann heyra taki mið af stöðu mengunar á Grundartanga, við útgáfu starfsleyfa, við ákvörðun losunarheimilda til iðjuveranna og við eftirlit með mengun á svæðinu.

3.    Aðalfundur Umhverfisvaktarinnar við Hvalfjörð, haldinn 12. nóvember 2013, skorar á umhverfis- og auðlindaráðherra og atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra að beita sér tafarlaust fyrir því að útbúin verði viðbragðsáætlun vegna mögulegra bilana í hreinsivirkjum Norðuráls og Elkem, svo og í mengunarvarnarbúnaði annarra iðjuvera á Grundartanga.

4.    Aðalfundur Umhverfisvaktarinnar við Hvalfjörð, haldinn 12. nóvember 2013, lýsir yfir einlægum stuðningi við baráttu Hraunavina vegna verndunar Gálgahrauns. Fundurinn bendir á, að frestun á gildistöku nýrra náttúrverndarlaga býður upp á það að félög og samtök sem beita sér fyrir náttúruvernd verði hundsuð af yfirvöldum í framtíðinni. Slíkt væri í hróplegu ósamræmi við Árósasamninginn um umhverfisvernd og mannréttindi sem var fullgiltur af íslenskum stjórnvöldum 2011.

5.    Aðalfundur Umhverfisvaktarinnar við Hvalfjörð, haldinn 12. nóvember 2013,  skorar á Faxaflóahafnir að tryggja öryggi umhverfisins eigi höfnin á Grundartanga að vera öryggishöfn. Að til sé búnaður og sérþjálfað starfsfólk til að takast á við hvern þann vanda sem upp kemur, svo sem olílueka, efnamengun eða eldsvoða.


17
nóv

Fundargerð aðalfundar 2013

Aðalfundur Umhverfisvaktarinnar við Hvalfjörð haldinn 12. nóvember 2013 að Eyrarkoti í Kjós
 
Þórarinn Jónsson formaður bauð fundargesti velkomna og stakk upp á Sigurbirni Hjaltasyni sem fundarstjóra. Það var samþykkt samhljóða.
Sigurbjörn las upp dagskrá fundarins:
Dagskrá fundarins:
1.      Innganga nýrra félaga.
2.      Skýrsla stjórnar.
3.      Reikningar félagsins lesnir upp og þeir bornir undir atkvæði.
4.      Kosning stjórnar og skoðunarmanna reikninga.
5.      Tillaga að verkefnum næsta árs.
6.      Önnur mál.
Gengið var til dagskrár.
1. Samþykktir voru nýjir félagar: Ágústa Oddsdóttir, Margrét Sveinsdóttir, Björg Theodórsdóttir, Anna Hauksdóttir, Áslaug Hauksdóttir.

2. Þórarinn Jónsson las upp skýrslu stjórnar fyrir árið 2013, sjá nánar á heimasíðu Umhverfisvaktarinnar.

3. Daniela Gross gerði grein fyrir reikningum félagsins fyrir árið 2012. Orðið var gefið laust um skýrslu stjórnar og reikninga.
Ragnheiður Þorgrímsdóttir kynnti bréf/fyrirspurn sem sent var atvinnuvega- og nýsköpunaráðherra fyrir nokkrum vikum. Þar var spurst fyrir um rannsóknir á þolmörkum íslenskra húsdýra gagnvart flúori. Svar hefur ekki borist og mun Ragnheiður ítreka fyrirspurnina. Þá vakti Ragnheiður athygli á póstkorti sem Umhverfisvaktin gaf út á liðnu ári.
Sigurður Sigurðsson spurðist fyrir um efni í skýrslu stjórnar varðandi flúor. Hann nefndi að flúor er komið yfir mörk á nokkrum bæjum og mikilvægt sé að mæla flúor allt árið eins og Umhverfisvaktin hefur ítrekað bent á.
Fleiri kváðu sér ekki hljóðs. Reikingar félagsins voru bornir undir atkvæði og samþykktir samhljóða.

4. Ingibjörg Jónsdóttir og Ragnheiður Þorgrímsdóttir gáfu báðar kost á sér til áframhaldandi stjórnarsetu og var það samþykkt samhljóða. Gyða S. Björnsdóttir og Daniela Gross gáfu ekki kost á sér sem varamenn og í þeirra stað voru kosnir með samhljóða atkvæðum Lisa Sascha Boije av Gennäs og Hrannar Hilmarsson.

5. Rætt var um verkefni næsta árs. Ítrekuð var hugmynd um sem reifuð var í skýrslu stjórnar um ljósmyndasýningu með vorinu. Umhverfisvaktin hyggst standa fyrir ljósmyndasýningu af iðnaðarsvæðinu á Grundartanga. Ef fólk hefur áhuga á að taka þátt í verkefninu með því að senda inn mynd er það vel þegið.

6. Fimm ályktinar voru lesnar upp og bornar undir atkvæði. Þær voru samþykktar samhljóða.
Þá var boðinn velkominn sérstakur gestur fundarins, Sigurður H. Magnússon plöntuvistfræðingur. Sigurður kynnti niðurstöður mælinga á styrk þungmálma í tildurmosa á Íslandi, en frá 1990 hefur á fimm ára fresti verið fylgst með styrk þeirra víðs vegar um land. Rannsóknirnar eru hluti af evrópsku vöktunarverkefni sem m.a. er ætlað að fylgjast með loftborinni mengun. Erindi Sigurðar var mjög fróðlegt og svaraði hann greiðlega spurningum sem brunnu á fundarmönnum á eftir.

Í lokin gerði Sigurður Sigurðarson fv. yfirdýralæknir grein fyrir helstu niðurstöðum vegna rannsóknar á veikindum hrossa á Kúludalsá. En honum var falið ásamt Jakobi Kristinssyni, dósent í eiturefnafræði, að yfirfara gögn vegna rannsóknarinnar. Niðurstöður þeirra gefa tilefni til frekari rannsókna og gefa vísbendingar um að magn flúors í búfé á svæðinu í kringum iðjuverin fari hækkandi og hafi áhrif á heilsu dýranna.
Fundi var slitið kl. 22:30.

Fundargerð ritaði Ingibjörg Jónsdóttir

04
nóv

Aðalfundur 2013


Aðalfundur Umhverfisvaktarinnar við Hvalfjörð verður haldinn þriðjudagskvöldið 12. nóvember n.k. í Eyrarkoti, Kjós og hefst kl. 20.


Dagskrá fundarins:
1. Innganga nýrra félaga
2. Skýrsla stjórnar
3. Reikningar félagsins lesnir upp og þeir bornir undir atkvæði.
4. Kosning stjórnar og skoðunarmanna reikninga.
5. Tillaga að verkefnum næsta árs.
6. Önnur mál.


Gestur fundarins verður Sigurður H. Magnússon, gróðurvistfræðingur. Að loknum aðalfundarstörfum mun hann fjalla um niðurstöður rannsókna á áhrifum iðjuvera á þungmálma og brennistein í mosa, og svara fyrirspurnum.
Félagar eru hvattir til að mæta, taka með sér gesti og taka þátt í umræðum um áherslur í starfi komandi árs.
Nýir félagar eru boðnir velkomnir.
Kaffi og meðlæti í fundarhléi.


Hlökkum til að sjá þig.

Stjórn Umhverfisvaktarinnar við Hvalfjörð